Over de site

Op deze site publiceren we over recreatie en toerisme in Groningen en Friesland. De informatie is helder gerubriceerd zodat je snel ontdekt waar jij vandaag naar toe kunt gaan. Vakantiegangers doen ideeën op, maar ook de inwoners van Friesland en Groningen zelf worden geïnspireerd. Zij wonen in een prachtige, natuur-rijke omgeving.

.

Museum Friesland geschiedenis Terp Hegebeintum

Geschiedenis van Hegebeintum in terp en rouwbord

De geschiedenis van Hegebeintum begint rond 600 voor Christus. Tijdens een dvd-presentatie in het bezoekerscentrum aan de Pypkedyk 4 in Hegebeintum is te zien hoe mensen vanuit Drenthe hun heil noordelijker begonnen te zoeken. De nieuwe bewoners beschermden zich tegen het zeewater door terpen te bouwen van klei, mest en huishoudelijk afval. Bezoekerscentrum Terp Hegebeintum vertelt de verhalen die zich afspeelden rond de woonheuvel in Hegebeintum en de naastgelegen adellijke woning Harsta State.

Terp Hegebeintum museum Friesland

De meeste terpen werden in de loop der jaren twee tot zeven meter hoog, maar de terp van Hegebeintum bereikte ooit een hoogte van negen en een halve meter boven NAP. “Waarom zo hoog, dat weten we niet. Vermoedelijk had het iets te maken met prestige of aanzien”, vertelt de man die de bezoekers een rondleiding bij de kerk geeft.

Prestige en aanzien speelden volgens hem ook een belangrijke rol bij de inrichting van de kerk die boven op de terp werd geplaatst. De kerk is tegenwoordig eigendom van Stichting Alde Fryske Tsjerken en open voor publiek.

 

Kerk uit twaalfde eeuw

Voordat de kerk op de terp werd gebouwd, was er een dobbe boven op de heuvel. Hierin werd regenwater opgevangen, drinkwater. Ergens eind elfde, begin twaalfde eeuw verrees op deze dobbe een kerk, waarschijnlijk onder invloed van het klooster Foswerd in het nabijgelegen dorp Ferwerd.

In eerste instantie werd de kerk gebouwd van tufsteen. Later leerden de monniken hoe ze stenen konden bakken van zeeklei, kloostermoppen. Na de reformatie in 1680 werd de kerk in Hegebeintum een Protestants.

“Weet jij waarom de kerkbanken gemarmerd lijken?”


De wegenstructuur rondom de terp van Hegebeintum is nog als van oudsher. De zogenaamde ossengang is herkenbaar. Daarnaast is de kerk opvallend vanwege de kerkinrichting. De herenbank, de preekstoel, de gemarmerde kerkbanken en de rouwborden aan de wand hebben allemaal hun verhaal.

 

Verhalen en symbolen

Bewoners van Harsta State spelen in de geschiedenis van Hegebeintum een belangrijke rol. Eeuwen familiegeschiedenis komt in de kerk tot leven. Het zijn verhalen over de geslachten Van Coehoorn, Van Nijsten, De Schepper, Huygh en Andringa de Kempenaar.

Ook de grafstenen op de kerkvloer verwijzen naar deze families. “Buiten op het kerkhof liggen de graven van familieleden die overleden na het verbod om ‘rijke stinkerds’ binnen de kerkmuren te begraven”, vertelt de rondleider, verwijzend naar de oorsprong van de

uitdrukking ‘rijke stinkerds’. “Je kunt wel nagaan hoe het in de kerk rook toentertijd.”

In 1798 werd het gebruik van wapenschilden en rouwborden verboden door de Bataafse Republiek. De leiders wilden geen standenmaatschappij meer, maar ‘vrijheid, gelijkheid en broederschap’. Het feit dat de rouwborden en graven in Hegebeintum dit verbod hebben overleefd, is waarschijnlijk te danken aan de eigenaren op Harsta State. “Vermoedelijk hebben ze de rouwborden vele jaren verborgen gehouden.”

 

Anekdotes

De rondleiders verklaren tijdens de rondleiding de symbolen op de rouwborden. Diverse anekdotes passeren de revue. Hoe de baron en de barones met ‘klinkende munt’ doneerden en anderen in de pong nepgeld deden. Waarom hing er eigenlijk een belletje aan die pong? En de op marmer lijkende houtbewerkingen op de herenbank, hoe kwamen die tot stand?

museum Friesland Terp H

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *